واکاوی تغلیظ دیه در ماه‌های حرام و حرم مکّه با رویکرد انتقادی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری، حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران پردیس فارابی، قم، ایران.

3 استاد گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران پردیس فارابی، قم، ایران.

4 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران پردیس فارابی، قم، ایران .

چکیده

بنابر دیدگاه مشهور فقهای امامیه، هرگاه جنایت قتل، در ماه‌های حرام و حرم مکه صورت گیرد، دیه به میزان یک سوم افزایش می‌یابد، این در حالی است که اصل در قتل، اگر عمد باشد، قصاص و در غیر آن، دیه مقرر می‌گردد، لذا دیة اضافه نیاز به اثبات دارد. این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی انجام شده نشان می‌دهد که ادلّة قول مشهور قابل مناقشه است. زیرا از یک سو سند روایات مورد استناد آنها، مورد نقد واقع شده‌اند و نمی‌ها مبنای این حکم واقع شوند، عمل مشهور هم مطابق دیدگاه برخی فقهاء نمی‌تواند این ضعف سندی را جبران کند، و از سوی دیگر، اجماع مورد ادعا نیز با توجه به متکی بودن بر این روایات، مدرکی بوده و امکان تشریع حکم بر اساس آن وجود ندارد. لذا به نظر می‌رسد باید در حکم تغلیظ دیه در ماه های حرام و حرم مکه تجدید نظر کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the concentration of blood money in the forbidden months and the sanctuary of Mecca with a critical approach

نویسندگان [English]

  • adnan omrani far 1
  • mehdi sheydaiyan 2
  • AHMAD HAJIDEH ABADI 3
  • Hasan Alipoor 4
1 PhD Student, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, University of Tehran, Farabi Campus
3 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Tehran, Farabi Campus, Qom, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Tehran, Farabi Campus, Qom, Iran.
چکیده [English]

According to the popular view of Imami jurists, whenever the crime of murder is committed in the forbidden months and the sanctuary of Mecca, the diyat is increased by one third, while the principle in murder, if it is intentional, is qisas and otherwise, diyat is prescribed. Therefore, the extra ransom needs to be proven. This descriptive-analytical research shows that the evidence of the famous saying is debatable. Because, on the one hand, the document of the narrations cited by them has been criticized and should not be the basis of this ruling, the well-known practice according to the view of some jurists can not compensate for this weakness of the document, and on the other hand, the alleged consensus Being on these narrations is a proof and it is not possible to legislate a ruling based on it. Therefore, it seems that the ruling on concentrating blood money in the forbidden months and the sanctuary of Mecca should be reconsidered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diyat of Moghlzah
  • Naqdallah
  • Haram months
  • Haram of Mecca
  • Murder